การกำเนิดมนุษย์ ฤๅษี และลำดับวงศ์ในปุราณะ

ลำดับกำเนิดมนุษย์ในปุราณะเริ่มจากพระพรหมสร้างกุมารสี่องค์ ตามด้วยฤๅษีและประชาบดี เมื่อกลุ่มแรกไม่สืบลูกหลาน เรื่องเล่าจึงเดินไปสู่มนูและศตรูปา แล้วแตกเป็นหลายสายครอบครัว

ชื่อฤๅษีภฤคุ ปุลาหะ กรตุ อังคิรัส มรีจิ อตริ และวสิษฐะเชื่อมกับสายถ่ายทอดวิชาในคติ การปรากฏชื่อซ้ำในคำไหว้ครูและเรื่องกำเนิดคนจึงมีหน้าที่ต่างกัน: เป็นผู้รับการเคารพ เป็นตัวละคร และเป็นตำแหน่งในวงศ์

บทเรียนแจกบุตรธิดาของทักษะประชาบดีและคู่ครองหลายสายจำนวนมาก ต้องอ่านเป็นแผนภูมิจากพ่อแม่ไปลูก พร้อมชื่อพ้องและปุราณะที่อ้าง ไม่ควรท่องรายชื่อยาวแล้วคิดว่าทุกฉบับตรงกัน

หากชื่อเทพหรือฤๅษีไปปรากฏในชื่อดาว นักษัตร หรือโยค ให้ตรวจว่าข้อความใช้ชื่อนั้นเป็นบุคคลในตำนาน ดาวบนฟ้า หรือชื่อสูตร คนละบทบาทอาจใช้ชื่อเดียวกันได้โดยไม่ทำให้สูตรสืบจากวงศ์นั้นโดยตรง