บท 06 · หัวข้อ 06.06
คำนวณดิถี นักษัตร และองค์ประกอบปัญจางคที่โจทย์ต้องใช้
เรียบเรียงจากชุดบทเรียนโรงเรียนเวทมนต์ · บทอ่าน 4 ย่อหน้า · เป็นเนื้อหาเพื่อศึกษา
ดิถีใช้ผลต่างองศาจันทร์–อาทิตย์ทีละ 12° นักษัตรใช้ลองจิจูดจันทร์หารเป็น 27 ช่วง ช่วงละ 13°20′ ส่วนวาร กรณะ และนิตยโยคมีตัวตั้งคนละแบบ ต้องเขียนสูตรกำกับทุกช่อง ไม่ให้ผู้เรียนคิดว่าคำนวณจากชื่อวันเกิดอย่างเดียว
ถ้าถามทศากำเนิด ต้องรู้จันทร์อยู่ตรงไหนในนักษัตร ไม่ใช่เพียงชื่อนักษัตร ถ้าถามฤกษ์กิจกรรม ต้องคำนวณปัญจางคของวันและสถานที่กิจกรรม แยกจากข้อมูลวันเกิดของเจ้าชะตา
ตัวอย่างอาทิตย์ลองจิจูดรวม 10° และจันทร์ 44° ผลต่างคือ 34° นับช่วงดิถี 0–12, 12–24, 24–36 จึงอยู่ดิถีที่ 3 ส่วนจันทร์ 44° คือพฤษภ 14° ซึ่งอยู่ในนักษัตรลำดับ 4 เพราะช่วงนักษัตรที่ 4 เริ่มที่ 40°
จากจันทร์ 44° ในช่วง 40°–53°20′ เหลือระยะนักษัตรอีก 9°20′ การเริ่มทศาต้องใช้สัดส่วนระยะที่เหลือเทียบกับ 13°20′ แล้วคูณอายุเต็มของดาวเจ้านักษัตร ไม่ใช้เพียงชื่อ “นักษัตรที่ 4”
ที่มาและขอบเขต
- คลาสเรียนสมาคมโหราศาสตร์ภารตะ
นำบทอ่านเดิมมารวมครบทุกย่อหน้า รายการอ้างอิงคงตามต้นทางที่บันทึกไว้ การตรวจความลึกและเทียบหน้าต้นฉบับยังไม่ครบทุกหัวข้อ จึงไม่ถือว่าเป็นคำแปลตรวจครบทั้งคัมภีร์