บท 10 · หัวข้อ 10.1.02
นักษัตรจันทร์ เศษฤกษ์ และเศษทศา
เรียบเรียงจากชุดบทเรียนโรงเรียนเวทมนต์ · บทอ่าน 8 ย่อหน้า · เป็นเนื้อหาเพื่อศึกษา
จันทร์กำเนิดอยู่ในนักษัตรหนึ่งกว้าง 800 ลิปดา การหาทศาแรกต้องรู้ว่าจันทร์เดินเข้ามาแล้วกี่ลิปดาและเหลือกี่ลิปดา แล้วคูณสัดส่วนที่เหลือกับปีเต็มของดาวเจ้าฤกษ์
ตัวอย่างต้นฉบับหน้า 4: จันทร์เมถุน 25°38′ เท่ากับ 5,138 ลิปดาจากต้นเมษ หาร 800 ได้ผ่านหกนักษัตรและเข้าอันที่เจ็ด 338 ลิปดา เหลือ 462 ลิปดา จึงเริ่มทศาพฤหัสบดีด้วยเวลาที่เหลือ 462/800 ของ 16 ปี
ชื่อภยาตและภโภคะมีการอธิบายต่างบริบทระหว่างระบบทศา ต้องคงนิยามที่หน้าใช้สูตรนั้น ไม่หยิบคำจากอีกหน้ามาแทนตัวเลขโดยไม่ตรวจ
หนึ่งนักษัตรกว้าง 13°20′ หรือ 800 ลิปดา ให้แปลงลองจิจูดจันทร์นิรายนะเป็นลิปดาจากต้นเมษ แล้วหาร 800: ส่วนจำนวนเต็มบอกว่าผ่านนักษัตรกี่ดวง เศษบอกส่วนที่เดินเข้าไปในนักษัตรปัจจุบัน
จันทร์เมถุน 25°38′ อยู่ที่ 85°38′ จากต้นเมษ เท่ากับ 5,138 ลิปดา; 5,138 = 6×800 + 338 จึงอยู่ในนักษัตรลำดับ 7 คือปุณรวสุ เดินเข้าไป 338 ลิปดา และยังเหลือ 462 ลิปดา
ในสูตรเศษทศาแรก ให้นำลิปดาที่ยังเหลือคูณปีเต็มของดาวเจ้าฤกษ์แล้วหาร 800 แต่ศัพท์ภยาตและภโภคะอาจถูกใช้ต่างบริบทในสูตรทศาอื่น ให้ยึดตัวตั้งเชิงตัวเลขของระบบที่คำนวณอยู่
ถ้าเกิดใกล้ขอบนักษัตร จันทร์คลาดไม่กี่ลิปดาอาจทำให้ดาวเจ้าทศาแรกเปลี่ยน ตรวจวันเวลา เขตเวลา อายนางศะและวิธีคำนวณจันทร์ก่อนสรุปช่วงชีวิต
เรื่องงาน อาหาร หรือคู่ไม่ได้ออกจากชื่อนักษัตรลำพัง นักษัตรในขั้นนี้ใช้ตั้งนาฬิกาทศา ส่วนคำอ่านชีวิตต้องย้อนดูดาวเจ้าฤกษ์เป็นเจ้าเรือนใดและสถิตภพใด
ที่มาและขอบเขต
- คลาสเรียนสมาคมโหราศาสตร์ภารตะ
นำบทอ่านเดิมมารวมครบทุกย่อหน้า รายการอ้างอิงคงตามต้นทางที่บันทึกไว้ การตรวจความลึกและเทียบหน้าต้นฉบับยังไม่ครบทุกหัวข้อ จึงไม่ถือว่าเป็นคำแปลตรวจครบทั้งคัมภีร์